Spis treści
Walory antropogeniczne
Kościół p.w Św.Bartłomieja w Lipowej
Kościóół pw. Św. Michała w Leśnej
Krzyże i kapliczki
Izba regionalna
Wszystkie strony

Walory antropogeniczne gminy Lipowa


Do walorów antropogenicznych zalicza się obiekty ściśle związane z działalnością człowieka. Do grupy walorów antropogenicznych zaliczyć można obiekty materialne oraz elementy ściśle związane z życiem, pracą oraz działalnością człowieka i przez niego wytworzone w procesie historycznego rozwoju, stanowiące przedmiot powszechnego zainteresowanie turystów (Lijewski i in. 2002 ). Są wśród nich zarówno zabytki architektury, techniki, obiekty historyczne –wojskowe, miejsca martyrologii jak i współczesne imprezy kulturalne. Większość walorów antropogenicznych mieści się w grupie dóbr kultury.

Na terenie gminy Lipowa znajdują się przede wszystkim zabytki sakralne. Na uwagę zasługuje kościół p.w. Św. Bartłomieja w Lipowej z wyposażeniem w tym m.in. tryptykiem Świętej Rodziny z XVI w. Do obiektów zabytkowych zaliczono również budynek plebani i zabudowania gospodarcze wokół kościoła, cmentarz rzymsko-katolicki w Lipowej z układem przestrzennym, budynek starego nadleśnictwa w Lipowej i dzwonnicę w Siennej Ciekawymi obiektami są również : kapliczka w Dolnej Lipowej z 1862 r., w której wnętrzu zobaczyć można późnorenesansowy ołtarzyk oraz kościół p.w Św. Michała Archanioła w Leśnej, w którym znajduje się ponad 100 relikwii. Na uwagę zasługują także liczne kapliczki i krzyże przydrożne.

Ze względu na bogatą historie gminy znalazło się tutaj również kilka miejsc pamięci narodowej, upamiętniających wydarzenia z okresu II wojny światowej m.in. pomnik ku czci mieszkańców gminy poległych i zamordowanych w czasie II wojny światowej (obok kościoła w Lipowej) oraz ustawiony na miejscu egzekucji 4 Polaków za działalność konspiracyjną 20 lutego 1943 roku (w Zimniku).



Kościół pw. Św. Bartłomieja w Lipowej

Lipowa posiada wiele zabytków, którym warto poświęcić więcej uwagi. Łączą się one ściśle z bogatą historyczną przeszłością tych terenów i są one nieodłącznym elementem pięknej panoramy lipowskiej.

W pierwszej kolejności należy wymienić przede wszystkim Kościół Parafialny pod wezwaniem św. Bartłomieja. Kościół z 1350 roku, przebudowany był dwukrotnie, w pierwszej połowie XVI i przy końcu XIX wieku. Z miejscem wybudowania Kościoła wiąże sie ciekawa historia. Pisze o nie Andrzej Komoniecki w Dziejopisie Żywieckim: „Ten zbudowany miał bydź wyżej trochę nad tym na półrolku na górce wyniosłej i wydatnej. I gdy najpierwsze dwoje drzewa na tenkościół przywieziono i składano z wozu na tej pomienionej górce, one samy wziąwszy się, dziwnym sposobem z tej górki skulały i na to miejsce, gdzie stoi, stanowiły. I tak, widząc zrządzenie Boskie, tam drzewa nawożono i założywszy go, choć na miejscu mokrzystym, zbudowano.”

27 marca 1894 roku rozpoczęto budowę kościoła w stylu neogotyckim. Nowy Kościół był budowany wokół starego tak, że przy usuwaniu starego powstawał jednocześnie nowy. Dzięki staraniom proboszcza ks. J. Zemanka powstał nowy Kościół, który wyposażono w bogaty sprzęt i piękne szaty liturgiczne, np.: ornat z XVIII wieku z typem haftu uważanym za polski.

Wnętrze świątyni umeblowano gotyckimi sprzętami. Wielki ołtarz, zapewne z końca XVI wieku ma rzeźbioną grupę przedstawiającą: Chrystusa Pana, Świętego Bartłomieja i Apostołów (Św. Piotra, Jana i Jakuba). Tabernakulum jest drewniane w stylu gotyckim. Znajdujemy tu, poza tym, bardzo cenny tryptyk Św. Rodziny z 1540 roku, pochodzący z ołtarza głównego, pierwotnego Kościoła drewnianego. Składa się on z trzech obrazów, malowanych na desce z podkładem kredowym, przedstawiający: Św. Annę Samotrzecią, Św. Jana Chrzciciela i Św. Bartłomieja, patrona tutejszej parafii.

 

 

Żródło: źródło: Piela M., Z dziejów parafii pod wezwaniem św. Bartłomieja w Lipowej, Bagno 1996


Kościół pw. św. Michała Archanioła w Leśnej

 

Pomysł wybudowania kościoła w Leśnej i utworzenia samodzielnej parafii narodził się w latach 20-tych XX w w rodzinie Michała i Marii Caputów, którzy podarowali działkę pod budowę świątyni. Niestety nie udało się rozpocząć budowy. Dopiero w 1958 r udało się otrzymać zgodę na budowę kościoła. Wmurowania kamienia węgielnego i poświecenia placu pod budowę dokonał ksiądz biskup Karol Wojtyła 24 maja 1959 r. Kościół został poświęcony 22 października 1961 r natomiastparafiaŚw.Michała Archanioła w Leśnej powstała dopiero w 1973 r . Kościół zasługuje na szczególną uwagę ze względu na znajdujące się w nim relikwie (szczątki osób uznanych za święte). W kościele znajduje się ponad 100 relikwii w tym relikwie 11 apostołów, św. Pawła, św Ojcia Pio, bł. Matki Teresy z Kalkuty, św. Maksymiliana Marii Kolbego , św. Faustyny. Wewnatrz kościoła znajdują się liczne witraże przedstawiające sceny z Nowego Testamentu oraz polichromie przedstawiające m.in. sceny z życia Matki Najświętszej, przedstawione na tle autentycznych widoków Żywiecczyzny w 2000. Wnętrze kościoła zdobią również mozaiki : „Pankrator”, „Matka koscioła” oraz „Św.Krzysztof”. Obok kościoła znajdują się liczne kapliczki i obeliski m.in. Pomnik Jana Pawła II oraz obelisk ku czci rodaków pomordowanych w hitlerowskich obozach zagłady.

Żródło: ks. Piotr Sadkiewicz „Kościół w Leśnej pw. św. .Michała Archanioła”


Krzyże i kapliczki

 

Licznymi świadkami przeszłości są rozsiane po całym terenie kapliczki i figurki przydrożne.

Kapliczka w Dolnej Lipowej,

Kapliczka położona opodal drogi z Lipowej do Pietrzykowic, zbudowana w 1862 roku. W jej wnętrzu znajduje się ołtarzyk drewniany, późnorenesansowy, z połowy XVII wieku. Ołtarzyk ma dwie kolumienki, które ozdobione są winną latoroślą, uskrzydlonymi główkami aniołków i ornamentem o charakterze okuć ślusarskich, który to ornament jest jednym z nielicznych zachowanych gotyckich i renesansowych zabytków na tych ziemiach. W ołtarzyku znajduje się obecnie obraz przedstawiający Św. Jana Ewangelistę, zabytkowa figura Św. Stanisława Biskupa – Męczennika.

Krzyż w centrum Lipowej

W centrum Lipowej znajduje się Krzyż, wg podania na starym cmentarzu cholerycznym. Ufundowali go Państwo Jan i Regina Caputa w 1882 roku. Krzyż uległ zniszczeniu, zrekonstruowany dzięki staraniom władz Gminy Lipowa w 2004 roku. Obok krzyża powstał obelisk upamiętniający Papieża Polaka. Co roku w rocznicę i godzinę śmierci Papieża Jana Pawła II spotykają się w tym miejscu mieszkańcy Gminy Lipowa.

 Kapliczka u Piwniczki

Pierwsza kapliczka u Piwniczki powstała w 1945 roku. Zawiesili ją na drzewie lipowym mieszkańcy powracający z wysiedlenia w podzięce za szczęśliwy powrót z tułaczki. Kapliczkę wykonał pan Piela. Umieszczona była na posesji państwa Murańskich. W 1975 roku nastąpiło zniszczenie lipy przez uderzenie pioruna. Kapliczkę przeniesiono na drzewo lipy znajdującej się na posesji państwa Caputów. W 2008 roku nastąpiła wymiana obrazu w kapliczce na obraz olejny przedstawiający Matkę boską Częstochowską. Został on ufundowany przez okolicznych mieszkańców. Historię kapliczki opisała pani Anna Caputa i wraz z listą ostatnich fundatorów umieściła za nowym obrazem. W dni krzyżowe przy kapliczce zbierają się mieszkańcy i idą z procesją do kościoła parafialnego

Kapliczka Serca Pana Jezusa w Dolnej Lipowej- Fundatorami kapliczki byli bracia: ksiądz Józef Caputa i inż. Michał Caputa. Kapliczkapowstała prawdopodobnie na początku XX wieku-

Krzyż w Dolnej Lipowej- Krzyż istniał już przed I wojną światową. Został doszczętnie zniszczony podczas II wojny światowej przez Niemców. Po zakończeniu wojny, mieszkańcy Dolnej Lipowej krzyż zrekonstruowali.

 

Kapliczka u Bindów

Ten obiekt sakralny powstał w roku 1896. Fundatorem był Wojciech Jasek. Kapliczka jest dowodem wdzięczności za szczęśliwą sprzedaż wołów. Według opowiadań Fundator z pomocą tych wołów zwoził pod budowę kościoła parafialnego w Lipowej. Przy okazji przywiózł też cegły dla siebie. Kapliczka została odnowiona w 2002 r. dzięki staraniom mieszkańców przysiółka „u Bindów”. Obecnie kółko różańcowe oraz mieszkańcy tej części Lipowej odmawiają przy niej modlitwy i śpiewają pieśni kościelne.

 

 

Krzyż na polu plebańskim

Prawdopodobnie jest to krzyż misyjny.Stoli na polach ponad 35 lat.Opiekę nad nim sprawują mieszkańcy Puścin. Wiosną 2008 r krzyż uległ zniszczeniu  w tym samym roku zakupiony i poświęcony został nowy krzyż.


Kapliczka u Banasi

Kapliczka znajduje się na posesji pana Jana Caputy. Została wybudowana w 1860 r przez okolicznych mieszkańców. Kapliczka była odnawiana przez mieszkańców Podlasu.  W dni krzyżowe od kapliczki wyrusza procesja do kościoła.


Kapliczka w Dolnej Lipowej

Kapliczka znajduje się na posesji Państwa Caputów.  Stanowi wotum wdzięczności za uzdrowienie pana Józefa Caputy w 1840 r.

źródło: www.ug-lipowa.com


 

Izba regionalna U Bułków

 

Izba regionalna powstała w budynku gospodarczym Wandy i Władysława Bułków. Otwarcie izby nastąpiło w czasie Dni Lipowej 24 czerwca 200 r. W izbie zgromadzono wiele pamiątek związanych z Żywiecczyzną.

Na ścianach wiszą obrazy o tematyce góralskiej i liczne trofea myśliwskie, wśród nich piękna kolekcja rogów oraz głowa jelenia. Na uwagę zasługują również 200 –letnie zegary ścienne, zabytkowe dzwonki i zbyrcki góralskie. W izbie nie brak przedmiotów domowego użytku zobaczyć tam można sporą kolekcję żelazek z duszą, moździerze, młynki do kawy i pieprzu, maśniczki, szatkownice, tarki do prania itp. Nie brak również elementów stroju góralskiego jak pasy góralskie, ciupagi i kapelusze. Jak na izbę regionalną przystało znajduje się tu również kolekcja instrumentów muzycznych w tym góralskie skrzypce i trombity.

Chętni do zwiedzenia izby proszeni są o wcześniejszy kontakt tel.  33 867 13 13



 


 

 

 


Wspierają Nas

VAX NIERUCHOMOŚCI

 

 

 

 

stat4u